ธาตุ
ธาตุ อรรถ ความหมาย ตัวอย่าง หมวดธาตุ

กกิ

โลลิจฺฉาคพฺเภสุ

เหลวไหล, โลเล; ปรารถนา, เย่อหยิ่ง

กกตีติ กาโก, กากี กา, แม่กา.

ภู (อ)

กกิ

โลลคเต

เหลวไหล, โลเล; ไป, ถึง, บรรลุ

กงฺกตีติ กงฺโก โลหปิฏฺโฐ นกอีลุ้ม, เหยี่ยวแดง.

ภู (อ)

กขิ

กขิ, กงฺข อิจฺฉาสํสเย

ปรารถนา, หวัง, อยาก; สงสัย

กงฺขติ.
ธนํ กงฺขติ.  พุทฺเธ กงฺขติ.
อากงฺเขยฺย เจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ.
าภิกงฺขามิ มรณํ.
อากงฺขา. ความหวัง. กงฺขา ความสงสัย.

ภู (อ)

กงฺข

กขิ, กงฺข อิจฺฉาสํสเย

ปรารถนา, หวัง, อยาก; สงสัย

กงฺขติ.
ธนํ กงฺขติ.  พุทฺเธ กงฺขติ.
อากงฺเขยฺย เจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ.
าภิกงฺขามิ มรณํ.
อากงฺขา. ความหวัง. กงฺขา ความสงสัย.

ภู (อ)

กจ

ชุเต

สว่าง; รุ่งเรือง

กจฺจติ ทิพฺพตีติ กจฺโจ คนแรกๆ, ต้นตระกูล.
กาเจติ.
กจติ ทิพฺพตีติ กาโจ กาจมณี (แก้วมณี).

ภู (อ), ทิว (ย), จุร (เณ ณย)

กจิ

ทิตฺติพนฺเธ

สว่าง, รุ่งเรือง; ผูก

กญฺจติ ทิพฺพตีติ กญฺจนํ กาญฺจนา วา ทอง.

ภู (อ)

กชิ

รุเห

งอกขึ้น

ภู (อ)

กชฺช

ปีฬเน

เบียดเบียน, บีบคั้น

กชฺชติ.

ภู (อ)

กฏ

คติวสฺสาวเร

ไป, ถึง; ฝนตก; ห้าม, ปิดกั้น

กฏติ.
กโฏ. เสื่อลำแพน, ขมับช้าง ฯลฯ.
กฏโก, กฏกํ. กำไลมือ, ไหล่ภูเขา ฯลฯ.

ภู (อ)

กฏิ

คตฺยํ

ไป, ถึง, บรรลุ

กณฺฏติ.
กณฺฏกํ. หนาม.

ภู (อ)

กฏฺฐ

สุสกิจฺฉชีวปาเก

เหี่ยวแห้ง; เป็นอยู่ลำบาก; หุง, ต้ม

กฏฺฐติ.
กฏฺฐํ ฟืน.

ภู (อ)

กฐิ

โสเส

เหี่ยวแห้ง

อุกฺกณฺฐติ.
กณฺฐติ สุสฺสตีติ กณฺโฐ คอ.

ภู (อ)

กฐิ

อชฺฌเน

เกียจคร้าน

กณฺฐติ. อุกฺกณฺเฐติ.
อุกฺกณฺฐิโต เบื่อหน่าย.

ภู (อ), จุร (เณ ณย)

กฑ

อทนทปฺเปสุ

กิน; ยกตน

กฑติ.

ภู (อ)

กฑิ

เฉทเภทนรกฺขาสุ

ตัด; ทำลาย; รักษา

กณฺฑยติ.
กฑิตพฺโพ ฉินฺทิตพฺโพติ กณฺโฑ ตอน, กัณฑ์.
กณฺฑโก กณฺฏโก หนาม.

จุร (เณ ณย)

กฑิ

หสเน

หัวเราะ; รื่นเริง

กณฺฑติ.

ภู (อ)

กฑฺฑ

กกฺกเส

กระด้าง

กฑฺฑติ. ปทุมนาฬํ.

ภู (อ)

กฑฺฒ

อากฑฺเฒ

ลาก, ฉุด, คร่า, ดึง

กฑฺฒติ, อากฑฺฒติ, นิกฑฺฒติ.

ภู (อ)

กณ

คตฺยํ จ อฏฺฏสฺสเร

ไป, ถึง; เสียงคร่ำครวญ

กณติ สทฺทํ กโรตีติ กโณ ข้าวสารหัก, รำข้าว, วัตถุที่ใช้ถอนสีมา

ภู (อ)

กณ

นิมีลเน

หลับ; บอด

กเณตีติ กาโณ คนบอดข้างเดียว, บอดภายหลัง.
กาเณติ, กาณยติ.

ภู (อ), จุร (เณ ณย)