ให้; ไป; เบียดเบียน; ยึดถือ; รักษา
อรรถของธาตุ
ทาน; คติ; หึสา; -ทาน; รกฺขาสุ
ตัวอย่าง
ทยติ ทยา
อา.
คิชฺโฌ … มํสเปสึ อาทาย ทเยยฺย แร้งคาบชิ้นเนื้อแล้วบินไป (ทเยยฺย ก. พึงไป; พึงบินไป).
ปุตฺเตสุ มทฺที ทเยสิ พระมัทรีเอ็นดู หรือกรุณา หรือรักใคร่ ในพระโอรสทั้งหลาย (ทเยสิ ก. เอ็นดูแล้ว ฯลฯ) - ส.
- ทยา อิ. ความเอ็นดู, ความอนุเคราะห์, ความกรุณา, ความรักใคร่.
ทยา นี้ ส. ว่า ได้แก่ เมตตา ก็ได้ กรุณา ก็ได้ ทั้งเมตตากรุณา ก็ได้.
ทยา ที่แปลตามธาตุได้หลายนัย ส. แสดงดังนี้:-- 'ให้' คือ ให้อภัยแก่สัตว์ ท.
- 'ไป' คือ ไปเสมอกันในคนดีคนชั่ว.
- 'เบียดเบียน' คือ รบเร้าหรือเตือนใจผู้กรุณาให้ช่วยเหลือเป็นต้น.
- 'ยึดถือ' คือ อนุเคราะห์ หรือถือเอาความทุกข์เสียเอง แทนที่ผู้อื่นจะทุกข์.
- 'รักษา' คือ รักษาสัตว์ ท.
หมวดธาตุ
ภู (อ)
คาถา/หน้า
375
ที่มา
ธป
Comments