ธาตุ
ธาตุ อรรถ ความหมาย ตัวอย่าง หมวดธาตุ

กุฏ

เฉทปฺปวตฺตวกฺเก

ตัด; เป็นไป; คด, โค้ง, งอ

องฺคมงฺคานิ กุฏติ ฉินฺทตีติ กุฏฺฐํ โรคเรื้อน. ธเนหิ โกฏิยติ ปวตฺตตียติ กุฏุมฺพํ. โกฏิ, กุฏิโล, กูฏตาปโส, กุฏาคาวี, อุกฺกุฏฺฏิกํ นิสีทิตฺวา นั่งกระหย่ง นั่งคุกเข่า

ภู (อ)

กุฏ

ทาหาปฺปสาทเน

เร่าร้อน; ไม่สดใส

กุเฏติ, กุฏยติ. กุฏิ, กุฏํ รชตํ.

จุร (เณ ณย)

กุฏิ

เวกลฺเล

ให้พิการ, ให้ทุรพล

กุณฺฏติ ธนํ โสโก.

ภู (อ)

กุฏฺฏ

เฉทกุจฺฉาปตาปเน

ตัด; ติเตียน, น่ารังเกียจ; เร่าร้อน

กุจฺเฉติ. อธิกุฏฺฏียติ มํสํ เอตฺถาติ อธิกุฏฺฏนํ เขียง. สตฺติสูลูปมา กามา ขนฺธานํ อธิกุฏฺฏนา.

จุร (เณ ณย)

กุฐิ

เวกลฺลาลสิยโสเกสุ

พิการ, ทุรพล; เกียจคร้าน; เศร้าโศก

กุณฺฐติ. กุณโฐ, โกณฺโฐ คนง่อย.

ภู (อ)

กุฑ

ภกฺขณกีฬ

กิน; เล่น

ภู (อ)

กุฑิ

รกฺขเวธเน

รักษา; เจาะ

กุณฺเฑติ, กุณฺฑยติ, กุณฺฑิยติ เวธิยตีติ กุณฺฑลํ กุณฑล, ต่างหู, ลอนผม.

จุร (เณ ณย)

กุฑิ

เวกลฺลทาเห

พิการ; เร่าร้อน

กุณฺฑติ ทยฺหเตติ กุณฺโฑ, ปิฏฺฐโว หม้อข้าว. ฆํสเนน กุณฺฑติ ทหตีติ กุณฺฑลํ ต่างหู, ตุ้มหู.

ภู (อ)

กุณ

โปสเน

เลี้ยงดู

กุณติ ทีนํ ทยาลุ.

ภู (อ)

กุณ

มนฺตเน

ปรึกษา

กุเรติ, กุณยติ.

จุร (เณ ณย)

กุณ

สทฺเท

ออกเสียง, เปล่งเสียง

กุโณติ นทตีติ โกณฺโฑ. วาตสมุฏฺฐิตา วิจิมาลา เอตฺถ กุณนฺติ กุณาโล, เอโก มหาสโร.

ภู (อ), ตน (โอ ยิร)

กุถ

ปูติสํกิเลเส

เปื่อยเน่า; เศร้าหมอง

กุถติ อถุตึ ปูติภาวมคมีติ กุณปํ ซากศพ. ยาว กุถิตํ น โหติ. ตาว ปาราชิกวตฺถุ.

ภู (อ)

กุถิ

หึสากิลิสฺสเน

เบียดเบียน; เศร้าหมอง

กุนฺถติ. กุนฺโถ มด, มดดำ. กุนฺถกิปิลฺลิกํ. ทิสฺวาน ปติตํ สามํ ปุตฺตกํ ปํสุกุนฺถิตํ.

ภู (อ)

กุท

กีฬเน

เล่น

โกทติ, โกทนฺติ.

ภู (อ)

กุทิ

มิจฺฉาวาเกฺย

พูดอย่างผิดๆ

กุนฺเทติ, กุนฺทยติ.

จุร (เณ ณย)

กุธ

โกปเน

โกรธ

กุชฺฌติ. โกโธ, กุชฺฌนํ, กุชฺฌนา ความโกรธ. กุทฺโธ อตฺถํ น ชานาติ. ตสฺส กุชฺฌ มหาวีร. กุชฺฌิตตฺตํ ความเป็นแห่งคนโกรธ.

ทิว (ย)

กุนฺถ

ทุกฺขาลิงฺคเน

ทุกข์; สวมกอด

กุนฺถนาติ.

กี (นา)

กุป

โกเป

โกรธ, กำเริบ, พินาศ

กุปฺปติ. กุปฺปนฺติ วาตสฺสปิ เอริตสฺส. โกโป วจีปโกปํ รกฺเขยฺย. วโณ ปุน กุปฺปติ. โกปินํ องคชาติ ยสฺมึ วิวเฏ หิรี กุปฺปติ น ติฏฺฐติ ตํ หิริโกปินํ อวัยวะที่เป็นเครื่องทำลายหิริ.

ทิว (ย)

กุป

ชุติทุพฺพเลฺย

โชติช่วง, รุ่งเรือง; อ่อนกำลัง

โกเปติ, โกปยติ.

จุร (เณ ณย)

กุมาร

กุมาร, กุมาล เกฬิยํ

เล่น

กุมาเรติ กีฬตีติ กุมาโร, กุมารี, กุมาริกา, กุมาเลติ.

จุร (เณ ณย)