เฉลยข้อสอบบาลีสนามหลวง ป.ธ.3 ปี 2546

ปย.1-2 | ป.ธ. 3 | ป.ธ. 4 | ป.ธ. 5 | ป.ธ. 6 | ป.ธ. 7 | ป.ธ. 8 | ป.ธ. 9

| 2539 | 2540 | 2541 | 2542 | 2543 | 2544 | 2545 | 2546 |

ประโยค ป.ธ. 3
ปัญหาและเฉลย บาลีไวยากรณ์
สอบวันที่  28  กุมภาพันธ์  2546

1. อะไรเรียกว่า อักขระ และนิคคหิต.  ในคำทั้ง 3 นั้น คำไหนแปลว่า อย่างไร.

เสียงก็ดี ตัวหนังสือก็ดี เรียกว่า อักขระ. อักขระที่เหลือจากสระ 33 ตัว มี ก เป็นต้น มีนิคคหิตเป็นที่สุด เรียกว่า พยัญชนะ.   พยัญชนะ คือ อํ เรียกว่า นิคคหิต.

2. การลงอาคมอาคมในพยัญชนะสนธิและนิคคหิตสนธิ  มีลักษณะต่างกันอย่างไร. จงอธิบายพร้อมทั้งยกตัวอย่างประกอบ. ยตฺรฏฺฐิโต, อหนฺทานิ เป็นสนธิอะไร. ตัดต่ออย่างไร.

มีลักษณะต่างกันอย่างนี้ คือ การลงอาคมในพยัญชนะสนธิ ถ้ามีสระ อยู่เบื้องหลัง ลงพยัญชนะอาคม 8 ตัว คือ  ย ว ม ท น ต ร ฬ ได้บ้าง ตัวอย่าง

ย อาคม    ยถา - อิทํ    เป็น ยถายิทํ
ว อาคม    อุ - ทิกฺขติ    เป็น วุทิกฺขติ
ม อาคม    ครุ - เอสฺสติ    เป็น ครุเมสฺสติ
ท อาคม    อตฺต - อตฺโถ    เป็น อตฺถทตฺโถ
น อาคม    อิโต - อานติ    เป็น อิโตนายติ
ต อาคม    ตสฺมา - อิห    เป็น ตสฺมาติห
ร อาคม    สพฺภิ - เอว    เป็น สพฺภิเรว
ฬ อาคม    ฉ - อายตนํ    เป็น ฉฬายตนํ
ในสัททนีติว่า ลง ห อาคมก็ได้ ตัวอย่างเช่น สุ-อุชุ เป็น สุหุชุ

ส่วนการลงอาคมในนิคคหิตสนธิ เมื่อสระะก็ดี พยัญชนะก็ดี อยู่เบื้องหลัง ลงนิคคหิตอาคมได้บ้าง ตัวอย่างเช่น อว-สิโร เป็น อวํสิโร เป็นต้น.

ยตฺรฏฺฐิโต เป็นสัญโญโคพยัญชนะสนธิ ตัดเป็น ยตฺร-ฐิโต ซ้อนหน้า พยัญชนะที่มีรูปไม่เหมือนกัน ตามหลักแห่งการสังโยค คือ บรรดา พยัญชนะทั้งปวง  พยัญชนะที่ 1 ซ้อนหน้าพยัญชนะที่ 1 และที่ 2 ในวรรคของตนได้ พยัญชนะที่ 3 ซ้อนหน้าพยัญชนะที่ 3 และที่ 4 ในวรรคของตนได้ พยัญชนะที่ 5 ซ้อนหน้าพยัญชนะทุกตัว ในวรรคของตนได้ เว้นพยัญชนะ คือ ง ซ้อนหน้าพยัญชนะทั้ง 4 ในวรรคของตนได้ แต่ซ้อนหน้าตัวเองไม่ได้ ในคำว่า ยตฺรฏฺฐิโต นี้ พยัญชนะที่ 1 ซ้อนหน้าพยัญชนะที่ 2 ต่อเป็น ยตฺรฏฺฐิโต.

อหนฺทานิ เป็นโลปสรสนธิและอาเทสนิคคหิตสนธิ ตัดเป็น อหํ-อิทานิ เมื่อนิคคหิตอยู่หน้า  ลบสระเบื้องปลาย คือ  อิ ที่ อิทานิ แล้วอาเทสนิคคหิต เป็น น ต่อเป็น อหนฺทานิ.

3. จงตอบคำถามต่อไปนี้
ก. จกฺขุ เป็นอะไรในนามศัพท์และลิงค์อะไร.
ข. อุปาสิกา เมื่อแจกในอาลปนวิภัตติ มีรูปเป็นอย่างไรบ้าง.
ค. อายสฺมนฺโต เป็นวิภัตติอะไรได้บ้าง.
ฆ. สฏฺฐี, ปณฺณรสี เป็นสังขยาชนิดไหน.
ง. ตทา, กุหึ แปลว่าอย่างไร สำเร็จมาจากอะไร.

ได้ตอบคำถามต่อไปนี้ คือ
ก. จกฺขุ เป็นนามนาม และ เป็นนปุงสกลิงค์
ข. อุปาสิกา เมื่อแจกในอาลปนวิภัตติ มีรูปเป็นอย่างนี้ คือ เอกวจนะ เป็น อุปาสิเก  พหุวจนะ เป็น อุปาสิกาโย อุปาสิกา.
ค. อายสฺมนฺโต เป็นได้ 2 วิภัตติ คือ ส จตุตถีวิภัตติและฉัฏฐีวิภัตติ เอกวจนะ.
ฆ. สฏฺฐี เป็นปกติสังขยา ปณฺณรสี เป็นปูรณสังขยา.
ง. ตทา แปลว่า ในกาลนั้น  สำเร็จมาจาก ต ศัพท์ + ทา ปัจจัย  กุหึ แปลว่า ใน-ไหน สำเร็จมาจาก กึ ศัพท์ + หึ ปัจจัย  แปลง กึ เป็น กุ.

4. ในอาขยาตจัดวาจกไว้เท่าไร ?  อะไรบ้าง ?  วาจกไหนลงปัจจัยอะไร ? 
จงแก้คำที่เห็นว่าผิดให้ถูกต้องตามหลักไวยากรณ์ในประโยคต่อไปนี้
ก. โสโก วา ภยํ วา เปมโต ชายนฺติ.
ข. สา กุมาริกา โสตาปตฺติผเล ปติฏฺฐหึสุ.

ในอาขยาตจัดวาจกได้ 5  คือ กัตตุวาจก 1  กัมมวาจก 1  ภาววาจก 1  เหตุกัตตุวาจก 1  เหตุกัมมวาจก 1.  
แต่ละวาจกลงปัจจัยดังนี้ คือ  กัตตุวาจก ลงปัจจัย 10 ตัว คือ อ เอ ย ณุ นา ณา ณฺหา โอ เณ ณย,  กัมมวาจกลง ย ปัจจัยกับทั้ง อิ อาคมหน้า ย ด้วย,  ภาววาจก ลง ย ปัจจัย,  เหตุกัตตุวาจก ลงปัจจัย 4 ตัว คือ เณ ณย ณาเป ณาปย ตัวใดตัวหนึ่ง,  เหตุกัมมวาจก ลงปัจจัย 10 ตัวนั้นด้วย ลงเหตุปัจจัย คือ ณาเป ด้วย ลง ย ปัจจัย ทั้ง อิ อาคมหน้า ย ด้วย.

ได้แก่คำที่เห็นว่าผิดให้ถูกต้องตามหลักไวยากรณ์ดังนี้
ก. โสโก วา ภยํ วา เปมโต ชายติ.   หรือ
    โสโก จ ภยํ จ เปมโต ชายนฺติ.
ข. สา กุมาริกา โสตาปตฺติผเล ปติฏฺฐหิ.  หรือ
    ตา กุมาริกา โสตาปตติผเล ปติฏฺฐหึสุ.

5. ต ปัจจัยในกิริยากิตก์ ในที่เช่นไร ใช้บอกกัตตุวาจก ?  ในที่เช่นไร ใช้บอกกัมมวาจก ?  จงตอบพร้อมทั้งยกตัวอย่างประกอบ.
สุขานุภวนํ (ฐานํ), สุภานุปสฺสี ลงปัจจัยอะไร ?  เป็นรูปและสาธนะอะไร ?  จงตั้งวิเคราะห์มาดู.

ในที่ลงหลังอกัมมธาตุ บอกกัตตุวาจก   ตัวอย่าง มโต ฐิโต นิสินฺโน เป็นต้น
ในที่ลงหลังสกัมมธาตุ บอกกัมมวาจก   ตัวอย่าง กโต หโต ทิฏฺโฐ เป็นต้น
สุขานุภาวนํ (ฐานํ) ลง ยุ ปัจจัย เป็นกัตตุรูป อธิกรณสาธนะ  ตั้งวิเคราะห์ว่า 
    สุขํ อนุภวติ เอตฺถาติ สุขานุภวนํ (ฐานํ).
สุภานุปสฺสี  ลง ณี ปัจจัย  เป็นกัตตุรูป กัตตุสาธนะ ลงในอรรถแห่งตัสสีละ   ตั้งวิเคราะห์ว่า
    สุภํ อนุปสฺสติ สีเลนาติ สุภานุปสฺสี    หรือเป็นสมาสรูป ตัสสีลสาธนะ ตั้งวิเคราะห์ว่า
    สุภํ อนุปสฺสิตุํ ํ สีลมสฺสาติ สุภานุปสฺสี.

6. กัมมธารยสมาสกับตัปปุริสสมาส ต่างกันอย่างไร. จงตอบพร้อม ทั้งยกตัวอย่างประกอบ.
อญฺญาณาภิภูโต (ปุริโส), สวิญฺญาณกํ  (ธนํ) เป็นสมาสอะไรบ้าง. จงตั้งวิเคราะห์มาตามลำดับ.

ต่างกันอย่างนี้ คือ กัมมธารยสมาส มีวิภัตติและวจนะเสมอกัน บทหนึ่งเป็นประธาน คือ เป็นนามนาม บทหนึ่งเป็นวิเสสนะ คือเป็น คุณนาม หรือเป็นคุณนามทั้ง 2 บท มีบทอื่นเป็นประธานที่ท่าน ย่อเป็น บทเดียวกัน ตัวอย่าง มหนฺโต ปุริโส - มหาปุริโส, ขตฺติยา กญฺญา - ขตฺติยกญฺญา, นีลํ อุปฺปลํ - นีลุปฺปลํ เป็นต้น.

ส้วน ตัปปุริสสมาส มีวิภัตติและวจนะ ไม่เสมอกัน ตัวอย่าง สุขํ ปตฺโต - สุขปฺปตฺโต, สลฺเลน วิทฺโธ - สลฺลวิทฺโธ, รญฺโญ ปุตฺโต - ราชปุตฺโต เป็นต้น.

อญฺญาณาภิภูโต (ปุริโส) เป็นตติยาตัปปุริสสมาส มี น บุพพบท กัมมธารยสมาส เป็นภายใน  ตั้งวิเคราะห์ตามลำดับดังนี้
    น. บุพ. กัม.  วิ. น ญาณํ อญฺญาณํ
    ต. ตัป.      วิ.  อญฺญาเณน อภิภูโต อญฺญาณาภิภูโต (ปุริโส).
สวิญฺญาณกํ (ธนํ) เป็นสหบุพพบท พหุพพิหิสมาส ตั้งวิเคราะห์ว่า
    สห วิญฺญาเณน ยํ วตฺตตีติ สวิญฺญาณกํ (ธนํ).

7. วิภาคตัทธิต มีปัจจัยเท่าไร. อะไรบ้าง.   ปัจจัยเหล่านั้น นิยมใช้ประกอบกับศัพท์ชนิดไหน. 
อุฏฺฐานวา, โสสานิกา (ภิกฺขู) ลงปัจจัยอะไร. ในตัทธิตไหน.  จงตั้งวิเคราะห์มาดู.

มี 2 ตัว.  คือ ธา โส.   นิยมใช้ประกอบกับศัพท์ดังต่อไปนี้คือ
ธา ปัจจัย นิยมใช้ประกอบกับศัพท์ที่เป็นปกติสังขยา เช่น เอกธา ทฺวิธา ติธา เป็นต้น
โส ปัจจัย นิยมใช้ประกอบกับศัพท์ที่เป็นนามนาม เช่น สุตฺตโส พยญฺชนโส ปทโส เป็นต้น.

อุฏฺฐานวา   ลง วนฺตุ ปัจจัย ในตทัสสัตถิตัทธิต  ตั้งวิเคราะห์ว่า  อุฏฺฐานํ อสฺส อตฺถีติ อุฏฺฐานวา.
โสสานิกา (ภิกฺขู)  ลง ณิก ปัจจัย ในตรตยาทิตัทธิต ตั้งวิเคราะห์ว่า
        สุสาเน วสนฺตีติ โสสานิกา (ภิกฺขู).

ความคิดเห็น

ช่วยแนะนำที

ช่วยแนะนำที

ดีมากๆๆๆ ครับ ผมจะสอบ ประโยค

ดีมากๆๆๆ ครับ

ผมจะสอบ ประโยค สามให้ได้

จะพยายามครับ

ขอบคุณที่ช่วยแนะนำ

แสดงความคิดเห็น

  • ที่อยู่เว็บและอีเมลจะเปลี่ยนเป็นลิงก์ให้อัตโนมัติ
  • แท็ก HTML ที่อนุญาตให้ใช้
  • ขึ้นบรรทัดและจัดย่อหน้าให้อัตโนมัติ

ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการตัวเลือกการจัดรูปแบบ

By submitting this form, you accept the Mollom privacy policy.
Powered by Drupal, an open source content management system