เฉลยข้อสอบบาลีสนามหลวง ป.ธ.3 ปี 2543

ปย.1-2 | ป.ธ. 3 | ป.ธ. 4 | ป.ธ. 5 | ป.ธ. 6 | ป.ธ. 7 | ป.ธ. 8 | ป.ธ. 9

| 2539 | 2540 | 2541 | 2542 | 2543 | 2544 | 2545 | 2546 |

ประโยค ป.ธ. 3
ปัญหาและเฉลย บาลีไวยากรณ์

สอบวันที่ 2 มีนาคม 2543
 
1.   จงตอบคำถามต่อไปนี้
ก. สระ 8 ตัว เกิดในฐานเดียวกันหรือต่างกันอย่างไร ? เรียกชื่อว่าอย่างไร ?
ข. ห พยัญชนะ ในคำว่า สณฺหา เกิดในฐานไหน ? เพราะเหตุไร ?
 
ได้ตอบคำถามดังต่อไปนี้ คือ
ก. สระ 8 ตัว เกิดในฐานเดียวกันหรือต่างกันอย่างนี้ และมีชื่อเรียกอย่างนี้ คือ
    อ อา เกิดในคอ         เรียกชื่อว่า         กณฺฐชา
    อิ อี เกิดที่เพดาน       เรียกชื่อว่า         ตาลุชา
    อุ อู  เกิดที่ริมฝีปาก     เรียกชื่อว่า       โอฏฺฐชา
    เอ     เกิดใน 2 ฐาน คือ คอและเพดาน เรียกว่า  กณฺฐตาลุโช
    โอ     เกิดใน 2 ฐาน คือ คอและริมฝีปาก เรียกว่า กณฺโฐฏฺฐโช
ข.  พยัญชนะในคำว่า สณฺหา เกิดในฐานอก เพราะ ที่ประกอบด้วยพยัญชนะ 8 ตัว คือ ญ ณ น ม ย ล ว ฬ ท่านกล่าวว่าเกิดแต่อก ที่ไม่ได้ประกอบด้วยพยัญชนะเหล่านี้ เกิดในคอ ตามฐานเดิมของตน.
 
2. ในนิคคหิตสนธิ จะลบนิคคหิตได้ในที่เช่นไร ? และจะแปลงนิคคหิตเป็น นฺ ได้ในที่เช่นไร ? จงตอบพร้อมทั้งยกตัวอย่างประกอบ ? ปมุตฺยตฺถิ, หตฺถเมวานุกนฺตติ เป็นสนธิอะไร ? ตัดและตออย่างไร ?
 
ในที่เช่นนี้ คือ เมื่อมีสระหรือพยัญชนะอยู่เบื้องหลัง ลบนิคคหิตซึ่งอยู่ข้างหน้าบ้างก็ได้ ตัวอย่างเช่น ตาสํ-อหํ  เป็น ตาสาหํ, วิทูนํ-อคฺคํ เป็น วิทูนคฺคํ, พุทฺธานํ-สาสนํ เป็น พุทฺธานสาสนํ.
และจะแปลงนิคคหิตเป็น นฺ ได้ในที่เช่นนี้คือ เมื่อมีพยัญชนะ วรรคอยู่หลัง นิคคหิตอยู่หน้า แปลงนิคคหิตเป็นพยัญชนะที่สุดวรรคคือ    ตัวอย่างเช่น ตํ-นิพฺพุตํ เป็น ตนฺนิพฺพุตํ, ยํ-ทุนฺนิมิตฺตํ เป็น ยนฺทุนฺนิมิตฺตํ.
ปมุตฺยตฺถิ เป็น อาเทสสรสนธิ ตัดเป็น ปมุตฺติ-อตฺถิ   ถ้า อิ เอ หรือ โอ อยู่หน้า มีสระอยู่เบื้องหลัง แปลง อิ ตัวหน้า เป็น    ถ้าพยัญชนะซ้อนกัน 3 ตัว ลบพยัญชนะมีรูปเสมอกันเสียตัวหนึ่ง ต่อเป็น ปมุตฺยตฺถิ.
หตฺถเมวานุกนฺตติ  เป็น อาเทสนิคคหิตสนธิ และโลปสรสนธิ ตัดเป็น หตฺถํ-เอว-อนุกนฺตติ ระหว่าง หตฺถํ-เอว  ถ้าสระอยู่เบื้องปลาย แปลงนิคคหิตเป็น ต่อเป็น หตฺถเมว
ระหว่าง หตฺถเมว-อนุกนฺตติ ถ้าสระทั้ง 2 เป็นรัสสะมีรูปเสมอกัน คือ เป็น หรือ อิ หรือ อุ ทั้ง 2 ตัว เมื่อลบแล้ว ต้องทำสระที่ไม่ได้ลบด้วยทีฆสรสนธิ ต่อเป็น หตฺถเมวานุกนฺตติ.
 
3. จงตอบคำถามต่อไปนี้ 
ก. นามศัพท์ เมื่อนำไปใช้ในข้อความทั้งปวง จะต้องทำอย่างไร ?
ข. ศัพท์ว่า สทฺธาย, อตฺถาย เป็นวิภัตติอะไรได้บ้าง ? ศัพท์ไหนเป็นลิงค์อะไร ?
ค. “จตสฺโส สกุณา - นก 4 ตัว” “ตีณิ ขนฺธา - ขันธ์ 3” ประกอบศัพท์อย่างนี้ถูกหรือไม่ ? ถ้าไม่ถูก จงแก้ไขให้ถูกต้อง.
ง. เพราะเหตุไร ปุริสสัพพนาม จึงแบ่งบุรุษเป็น 3 ?
จ. ภนฺเต กับ อาวุโส มีวิธีใช้ต่างกันอย่างไร ?
 
ได้ตอบคำถามดังต่อไปนี้
ก. นามศัพท์ เมื่อนำไปใช้ในข้อความทั้งปวง จะต้องประกอบด้วยลิงค์ วจนะ วิภัตติ.
ข. สทฺธาย ถ้าเป็นศัพท์นาม เป็นได้ 5 วิภัตติ คือ ตติยาวิภัตติ จตุตถีวิภัตติ ปัญจมีวิภัตติ ฉัฏฐีวิภัตติ และ สัตตมีวิภัตติ เป็นอิตถีลิงค์    ถ้าเป็นศัพท์คุณนาม เป็นได้ 3 ลิงค์ ที่เป็นปุงลิงค์และนปุงสก
ลิงค์ เป็นจตุตถีวิภัตติ ส่วนที่เป็นอิตถีลิงค์ เป็นได้ 5 วิภัตติ คือ ตติยาวิภัตติ จตุตถีวิภัตติ ปัญจมีวิภัตติ ฉัฏฐีวิภัตติ และสัตตมีวิภัตติ.
    อตฺถาย เป็น จตุตถีวิภัตติ เป็นปุงลิงค์.
ค. “จตสฺโส สกุณา - นก 4 ตัว” ไม่ถูก    แก้เป็น จตฺตาโร สกุณา
    “ตีณิ ขนฺธา - ขันธ์ 3”                 ไม่ถูก    แก้เป็น ตโย ขนฺธา.
ง. เพราะอนุโลมตามวิภัตติในอาขยาตที่แบ่งเป็น 3 เหมือนกัน.
จ. มีวิธีใช้ต่างกันดังนี้
ภนฺเต เป็นคำสำหรับคฤหัสถ์เรียกบรรพชิตด้วยเคารพ หรือบรรพชิตผู้อ่อนพรรษากว่าเรียกบรรพชิตผู้แก่กว่า
อาวุโส เป็นคำสำหรับบรรพชิตที่มีพรรษามากกว่าเรียกบรรพชิตที่มีพรรษาน้อยกว่า   และสำหรับบรรพชิตเรียกคฤหัสถ์.
 
4. เมื่อเห็นกิริยาศัพท์ที่ท่านประกอบ ม วิภัตติ เช่น คจฺฉาม   สังเกตอย่างไรจึงจะรู้ว่าเป็นวัตตมานาหรือปัญจมี ? ปริวชฺชเย, ลชฺชเร, ปาปุณึสุ ประกอบด้วยเครื่องปรุงอะไร ?
 
จะต้องสังเกตเนื้อความคำแปลในประโยคนั้นๆ เช่น ถ้าแปลว่า อยู่, ย่อม, จะ เป็น วัตตมานา ถ้าแปลว่า จง, เถิด, ขอ-จง เป็น ปัญจมี.
ปริวชฺชเย  ประกอบด้วย ปริ บทหน้า วชฺช ธาตุ ในความเว้น, ละ, งด ลง ณย ปัจจัย  เอยฺย สัตตมีวิภัตติ ลบ ยฺย คงไว้แต่ เอ.
ลชฺชเร  ประกอบด้วย ลชฺช ธาตุ ในความละอาย ลง ปัจจัย  อนฺติ วัตตมานาวิภัตติ แปลง อนฺติ เป็น เร.
ปาปุณึสุ  ประกอบด้วย บทหน้า อป ธาตุ ในความถึง, บรรลุ, ได้, ประสบ ลง อุณา ปัจจัย  อุํ อัชชัตตนีวิภัตติ แปลง อุํ เป็น อึสุ.
 
5. ปัจจัยกิตก์ตัวไหนบ้าง ใช้เป็นนามกิตก์ก็ได้ เป็นกิริยากิตก์ก็ได้ จงยกตัวอย่างประกอบด้วย ?  
อนฺตรธาโน (มนฺโต), กจวรจฺฉฑฺฑิกา (ทาสี), ปสาโท ลงปัจจัยอะไร ? เป็นรูปและสาธนะอะไร ? จงตั้งวิเคราะห์มาดู.
 
    ปัจจัยกิตก์ 3 ตัว คือ ณฺย อนีย ต
    ณฺย ปัจจัยแห่งนามกิตก์ ถ้าใช้เป็นศัพท์กล่าวกิริยาของศัพท์ เป็นกิริยากิตก์   ตัวอย่างเช่น เต จ ภิกฺขู คารยฺหา.
    อนีย ต ปัจจัยแห่งกิริยากิตก์ ถ้าใช้เป็นชื่อหรือวิเสสนะของศัพท์อื่น เป็นนามกิตก์
    อนีย ปัจจัย ตัวอย่างเช่น ปณีเตน ขาทนีเยน โภชนีเยน ปริวิสิ.
    ต ปัจจัย ตัวอย่างเช่น พุทฺโธ โลเก อุปฺปนฺโน.
    อนฺตรธาโน (มนฺโต) ลง ยุ ปัจจัย เป็นกัตตุรูป กรณสาธนะ หรือ เป็นกัตตุรูป กัตตุสาธนะ
              วิ. อนฺตรธายติ เตนาติ อนฺตรธาโน (มนฺโต)
              วิ. อนฺตรธายตีติ อนฺตรธาโน (มนฺโต)
    กจวรจฺฉฑฺฑิกา (ทาสี) ลง ณฺวุ ปัจจัย เป็นกัตตุรูป กัตตุสาธนะ
              วิ. กจวรํ ฉฑฺเฑตีติ กจวรจฺฉฑฺฑิกา (ทาสี)
    ปสาโท ลง ปัจจัย เป็นภาวรูป ภาวสาธนะ    
            วิ. ปสาทนํ ปสาโท.
 
6.   ทิคุสมาส กับ ทวันทวสมาส ต่างกันอย่างไร ? จงตอบพร้อมทั้งยกตัวอย่างประกอบด้วย.
สุธาปริกมฺมกตา (โปกฺขรณิโย), ปญฺจวณฺณปทุมสญฺฉนฺนํ (อุทกํ) เป็นสมาสอะไรบ้าง ? จงตั้งวิเคราะห์มาตามลำดับ.
 
ต่างกันอย่างนี้   กัมมธารยสมาส มีสังขยาอยู่หน้า ชื่อทิคุสมาสๆ นั้นมี 2 อย่าง คือ สมาหารทิคุ และ
อสมาหารทิคุ    ทิคุสมาส ที่ท่านรวบรวมนามศัพท์มีเนื้อความเป็นพหุวจนะ ทำให้เป็นเอกวจนะ นปุงสกลิงค์ ชื่อ  สมาหารทิคุ  ตัวอย่างเช่น ตโย โลกา ติโลกํ เป็นต้น ทิคุสมาสที่ท่านไม่ได้ทำอย่างนี้ ชื่อ อสมาหารทิคุ  ตัวอย่างเช่น จตสฺโส ทิสา จตุทฺทิสา เป็นต้น
นามนามตั้งแต่ 2 ศัพท์ขึ้นไป ท่านย่อเข้าเป็นบทเดียวกัน ชื่อ ทวันทวสมาสๆ นี้มี 2 อย่าง คือ สมาหารทวันทสมาส และอสมาหารทวันทวสมาส เหมือนทิคุ ตัวอย่างเช่น สมโณ จ พฺราหฺมโณ จ สมณพฺราหฺมณา เป็นต้น
สุธาปริกมฺมกตา (โปกฺขรณิโย) เป็นตติยาตัปปุริสสมาส มีตติยาตัปปุริสสมาสเป็นภายใน มีวิเคราะห์ตามลำดับดังนี้
    ตติยา.ตัป. วิ.    สุธาย ปริกมฺมํ สุธาปริกมฺมํ
    ตติยา.ตัป. วิ.    สุธาปริกมฺเมน กตา สุธาปริกมฺมกตา (โปกฺขรณิโย)
    หรือเป็น ฉัฏฐีตุลยาธิกรณพหุพพิหิสมาส มี ตติยาตัปปุริสสมาส เป็นภายใน มีวิเคราะห์ตามลำดับดังนี้
    ตติยา.ตัป. วิ.    สุธาย ปริกมฺมํ สุธาปริกมฺมํ
    ฉ.ตุล.    วิ.        สุธาปริกมฺมํ กตํ ยาสํ ตา สุธาปริกมฺมกตา (โปกฺขรณิโย)
ปญฺจวณฺณปทุมสญฺฉนฺนํ (อุทกํ) เป็น ตติยาตัปปุริสสมาส มี ฉัฏฐีตุลยาธิกรณพหุพพิหิสมาส และวิเสสนบุพพบท กัมมธารยสมาส เป็นภายใน มีวิเคราะห์ตามลำดับดังนี้
    ฉ.ตุล.  วิ.        ปญฺจวณฺณา เยสํ ตานิ ปญฺจวณฺณานิ (ปทุมานิ)
    วิ.บุพ.กัม.         วิ.        ปญฺจวณฺณานิ ปทุมานิ ปญฺจวณฺณปทุมานิ
    หรือ     วิ.        ปญฺจวณฺณานิ จ ตานิ ปทุมานิ จาติ   ปญฺจวณฺณปทุมานิ
    ตติยา.ตัป.        วิ.        ปญฺจวณฺณปทุเมหิ สญฺฉนฺนํ   ปญฺจวณฺณปทุมสญฺฉนฺนํ (อุทกํ).
 
7. สมุหตัทธิต เป็นนามหรือเป็นคุณ ? ต่างจากตรตยาทิตัทธิตอย่างไรบ้าง ? กายิโก (อาพาโธ), พลวตี (ตณฺหา), อิทฺธิมยํ (รูปํ) ลงปัจจัยอะไร ? ในตัทธิตไหน ? จงตั้งวิเคราะห์มาดู.
 
สมุหตัทธิต เป็นนาม.
สมุหตัทธิต ต่างจากตรตยาทิตัทธิต ดังนี้   สมุหตัทธิต สำเร็จรูปแล้ว ใช้เป็นนามอย่างเดียว ลงปัจจัย 3 ตัวคือ กณฺ ณ ตา  แทน สมุห ศัพท์   ในเวลาตั้งวิเคราะห์ ศัพท์หน้าต้องประกอบด้วย นํ ฉัฏฐีวิภัตติเสมอ ตัวอย่างเช่น     
    กณฺ      ปัจจัย   มนุสฺสานํ สมุโห มานุสโก
    ณ       ปัจจัย   มนุสฺสานํ สมุโห มานุโส
    ตา      ปัจจัย   ชนานํ   สมุโห    ชนตา.
ส่วนตรตยาทิตัทธิต สำเร็จรูปแล้วเป็นคุณนามล้วน ต้องใช้อัญญบทเสมอ ลง ณิก ปัจจัย แทนศัพท์ได้ทั่วไป ตัวอย่างเช่น
    แทนกิริยาอาขยาต        สกเฏน จรตีติ สากฏิโก (ชโน)
    แทนกิริยากิตก์             ราชคเห ชาโต ราชคหิโก (ชโน)
    แทนนามนาม              สงฺฆสฺส สนฺตกํ สงฺฆิกํ   (วตฺถุ)
    แทนคุณนาม               นครสฺส อิสฺสโร นาคริโก (ชโน)
    กายิโก (อาพาโธ)        ลง ณิก  ปัจจัย ในตรตยาทิตัทธิต  
                    วิ. กาเยน วตฺตตีติ กายิโก (อาพาโธ)
    พลวตี (ตณฺหา)          ลง วนฺตุ ปัจจัย ในตทัสสัตถิตัทธิต
                    วิ. พลํ อสฺสา อตฺถีติ พลวตี (ตณฺหา) 
    อิทฺธิมยํ (รูปํ)   ลง มย         ปัจจัย ในปกติตัทธิต
                    วิ. อิทฺธิยา ปกตํ อิทฺธิมยํ  (รูปํ).

ความคิดเห็น

ผมเรียนปีเดี่ยวได้1-2ผมแนะนำใ

ผมเรียนปีเดี่ยวได้1-2ผมแนะนำให้ไปเรียนที่วัดชัยศรี บ้านเสียว ต วังชัย อ น้ำพอง จ ขอนแก่น สำนักเรียนที่ดีสำหรับผม

ตอนนี้พ.ศ.2554ครบ 18 ปีพอดี

ตอนนี้พ.ศ.2554ครบ 18 ปีพอดี ผมกำลังเรียนอยู๋ ป,ธ, 7 ซึ่งหนังสือเยอะมาก...

เรียนอยู่ที่ไหนหรอคับ

เรียนอยู่ที่ไหนหรอคับ ชื่ออะไรคับ พอดีผมก็เรียนอยู่ ป.ธ.3 ตกไวยากรณ์ เพราะว่าไม่ค่อยเข้าใจ พอมีหนังสือหรือแนะนำบ้างไหมคับ พระธนากร ธนากโร วัดเปรมประชา ต.บางพูน อ.เมือง จ.ปทุมธานี 12000 หรือ ส่งมาที่เฟสบุ๊ค แอดผมด้วยนะครับ sumkid_gorn@hotmail.com ขอบคุณครับ และผมขอให้เณรได้ประโยค9ไวไวนะครับ ถ้าได้แล้วผมจะไปเยี่ยมนะครับ สาธุ

คือต้องทำความเข้าใจกันก่อน

คือต้องทำความเข้าใจกันก่อน จับหลักของภาษา เพราะบาลี ค่อนข้างมีความหลากหลายมาก ต้องใช้ความเพียรมาก จึงเหมาะสำหรับผู้ประกอบความเพียรทั้งหลาย มีสมณะเป็นต้น

ผมเรียนมาแล้วสามปี มันยากมาก

ผมเรียนมาแล้วสามปี มันยากมาก

เรียนบาลี ดีเลิศ

เรียนบาลี ดีเลิศ ประเสริฐนัก
บาลีจัก ส่งผล ดลสนอง
ให้รุ่งโรจน์ โชติช่วง รุ่งเรืองรอง
ชื่อเกียรติก้อง เมื่อเด่น เป็นเปรียญ

ประโยคสามผมเรียนมาสี่ปีเดี่ยว

ประโยคสามผมเรียนมาสี่ปีเดี่ยวนี้แปลและสัมพันธ์กระทำให้เป็นของง่ายสะดวกแล้ว

ผมเรียนมาแล้วสามปี มันยากมาก

ผมเรียนมาแล้วสามปี มันยากมาก

ผมคิดว่า ในการเรียนบาลี

ผมคิดว่า ในการเรียนบาลี ต้องใช้ความเพียรมากมาย เก่งไม่กลัว กลัว ขยัน

ดีแล้วกะมั้งขอรับ

ดีแล้วกะมั้งขอรับ

ขอบคุณครับ

ขอบคุณครับ

ผมเรียน ประโยค สามอยู่

ผมเรียน ประโยค สามอยู่ แค่ประโยคสามผมก้อว่ายากล่ะ

ถ้าประโยคเก้า จะยากขนาดไหนเนี่ย

เฮ้อ ......... ต้อแต๋

ขอบคุณค่ะ

ขอบคุณค่ะ หนูมีความตั้งใจที่จะศึกษาบาลี แต่หนูรู้ว่าหนูยังไม่เข้าใจอีกหลายเรื่องมากมาย หนูไม่มีกำลังใจในการอ่านเท่าไร และรู้สึกว่ามันยากทีจะเข้าใจเหลือเกิน จำไม่ได้เสียที หนุมีความหวังที่จะเรียนอักษรศาสตรืบาลี แต่คิดดูอีกทีคนแบบหนูจะทำได้ไหม แต่ถึงยังไงหนุจะพยายามและหาแรงบันดาลใจต่อไปค่ะ ขอบคุณค่ะ ที่อ่าน tripika-theworld @ hotmail.com

ขอขอบคุณด้วยความบริสุทธิ์ใจกั

ขอขอบคุณด้วยความบริสุทธิ์ใจกับ ความเป็นผู้มีจิตใจอันกว้างขวาง ในการแบ่งปันข้อมูลความรู้แบบให้เปล่า หายากจริง ๆ ครับในโลกใบนี้ ในปัจจุบันนี้ ขอให้ประสบผลสำเร็จในการศึกษาสูงสุดทั้งทางโลกและทางธรรมครับ บรรดาอุปสรรคและความทุกข์ทั้งมวล โรคภัยไข้เจ็บรวมทั้งโรคทรัพย์จาง จงมลายหายไปสิ้นตั้งแต่อ่านข้อความนี้จบลงครับ จาก dkm50 @ viriya.com

ขอบคุณครับ

ขอบคุณครับ ที่เผยแพร่เพื่อเป็นความรู้ครับ.

ขอบคุณมากครับผม

ขอบคุณมากครับผม เป็นประโยชน์อย่างมากเลยทีเดียว

ขอบคุง

ขอบคุง

แสดงความคิดเห็น

  • ที่อยู่เว็บและอีเมลจะเปลี่ยนเป็นลิงก์ให้อัตโนมัติ
  • แท็ก HTML ที่อนุญาตให้ใช้
  • ขึ้นบรรทัดและจัดย่อหน้าให้อัตโนมัติ

ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการตัวเลือกการจัดรูปแบบ

By submitting this form, you accept the Mollom privacy policy.
Powered by Drupal, an open source content management system