เฉลยข้อสอบบาลีสนามหลวง ป.ธ.3 ปี 2542

ปย.1-2 | ป.ธ. 3 | ป.ธ. 4 | ป.ธ. 5 | ป.ธ. 6 | ป.ธ. 7 | ป.ธ. 8 | ป.ธ. 9

| 2539 | 2540 | 2541 | 2542 | 2543 | 2544 | 2545 | 2546 |

ประโยค ป.ธ. 3
ปัญหาและเฉลย บาลีไวยากรณ์
สอบวันที่  12  กุมภาพันธ์  2542

1. พยัญชนะไหน  จัดเป็นอัฑฒสระ.  เพราะเหตุไร จึงเรียกชื่ออย่างนั้น.  ใช้เป็นตัวสะกดได้หรือไม่   ถ้าได้ ใช้ในที่เช่นไร  จงตอบพร้อมทั้งยกตัวอย่างมาประกอบด้วย.

พยัญชนะคือ  ย  ร  ล  ว  ส  ห  ฬ   7  ตัวนี้จัดเป็นอัฑฒสระ  มีเสียงกึ่งสระ  คือกึ่งมาตรา  เพราะพยัญชนะเหล่านี้ บางตัวก็รวมลง ในสระเดียวกันด้วยพยัญชนะอื่น ออกเสียงพร้อมกันได้  บางตัว แม้เป็นตัวสะกดก็คงออกเสียงหน่อยหนึ่ง  พอให้รู้ได้ว่าตัวนั้นสะกด  คล้ายเป็นตัวกล้ำ
ฉะนั้น ใช้เป็นตัวสะกด ได้ก็มี ไม่ได้ก็มี

พยัญชนะคือ  ย  ล  ว  ส  ฬ,  5  ตัวนี้ เป็นตัวสะกดได้ ใช้ในที่ที่ซ้อนหน้าพยัญชนะอื่นตัวอย่างเช่น มยฺหํ,  กลฺยาณี,  ชิวฺหา,  ตสฺมา,  มุฬฺโห  เป็นต้น ส่วนพยัญชนะคือ 
ร, ห  2  ตัวนี้  ใช้เป็นตัวสะกดไม่ได้  เพียงแต่ออกเสียงผสมกับพยัญชนะอื่น ตัวอย่างเช่น ภทฺโร  พฺรหฺมา เป็นต้น.

2. วิธีเป็นอุปการะแก่การทำสนธิ เรียกว่าอะไร.  มีเท่าไร.  อะไรบ้าง.  ปาติยํเยเวตํ,  เอสจฺฉินฺทติ  ตัดและต่ออย่างไร.

เรียกว่า สนธิกิริโยปกรณ์  มี  8  อย่าง  คือ  โลโป  ลบ,  อาเทโส  แปลง,  อาคโม  ลงตัวอักษรใหม่,  วิกาโร  ทำให้ผิดจากของเดิม,  ปกติ  ปรกติ,  ทีโฆ  ทำให้ยาว,  รสฺสํ  ทำให้สั้น,  สญฺโญโค  ซ้อนตัว,

ปาติยํเยเวตํ  ตัดเป็น  ปาติยํ-เอว-เอตํ  ระหว่าง  ปาติยํ - เอว  ถ้าสระอยู่เบื้องหลัง  ลง  ย  พยัญชนะอาคมได้บ้าง  ต่อเป็น  ปาติยํเยว
    ระหว่าง  ปาติยํเยว - เอตํ  ถ้าสระหน้าและสระหลังไม่มีพยัญชนะอื่น คั่นในระหว่างลบสระหน้าคือ  อ  ที่  ปาติยํเยว  ต่อเป็น   ปาติยํเยเวตํ 
เอสจฺฉินฺทติ  ตัดเป็น  เอโส-ฉินฺทติ  ระหว่าง  เอโส - ฉินฺทติ  ถ้าสระ โอ อยู่หน้าพยัญชนะอยู่หลัง ลบ โอ ที่ เอโส  เสียแล้วลง  อ  อาคม  เป็น  เอส  และซ้อน  จ  พยัญชนะที่มีรูปไม่เหมือนกันหน้า  ฉินฺทติ ตามหลักสัญโญคพยัญชนะสนธิ  ต่อเป็น เอสจฺฉินฺทติ.

3. จงตอบคำถามต่อไปนี้
    ก.  สารีปุตฺโต เป็นนามนามชนิดไหน.
    ข.  รญฺโญ  เป็นวิภัตติไหนบ้าง.
    ค.  “ปิตุ  อตฺถาย  ทานํ  (ทสฺสาม)” คำไหน เป็นการันต์และลิงค์อะไร.
    ง.  คำว่า  “โน”  เป็นศัพท์อะไร ในบาลีไวยากรณ์  และแปลว่าอย่างไร.
    จ.  กุหึ,  อธุนา  สำเร็จมาจากอะไร  และแปลว่าอย่างไร.

ได้ตอบคำถามดังนี้ คือ
    ก.  เป็น  อสาธารณนาม
    ข.  เป็น  จตุตถีวิภัตติ  และฉัฏฐีวิภัตติ
    ค.  ปิตุ  เป็น  อุ  การันต์  ปุงลิงค์
         อตฺถาย  เป็น  อ  การันต์  ปุงลิงค์
         ทานํ  เป็น  อ  การันต์  นปุงสกลิงค์.
    ง.  คำว่า  “ โน ”  ในบาลีไวยากรณ์เป็นได้ทั้งนิบาต  เป็นได้ทั้งสัพพนาม     โน  เป็นนิบาตบอกปฏิเสธ  แปลว่า  ไม่  เป็นปุริสสัพพนาม  อุตตมบุรุษ    ศัพท์เดิมเป็น  อมฺห  แปลงกับ  โย  ปฐมาวิภัตติและทุติยาวิภัตติ  หิ    ตติยาวิภัตติ   นํ  จตุตถีวิภัตติ และฉัฏฐีวิภัตติ  พหุวจนะ  เป็น  โน     แปลตามสำเนียงอายตนิบาต แห่งวิภัตตินั้นๆ  ตัวอย่างเช่น  โน   ปฐมาวิภัตติ  แปลว่า  อ.เรา ท. ดังนี้.
    จ.    กุหึ   สำเร็จมาจาก กึ+หึ ปัจจัย แปลง  กึ  เป็น  กุ  แปลว่า  ใน- ไหน,
        อธุนา   สำเร็จมาจาก อิม+ธุนา ปัจจัย แปลง อิม เป็น อ แปลว่า ในกาลไม่นาน

4. วาจกคืออะไร.  วิธีที่จะจำวาจกได้แม่นยำนั้นต้องอาศัยอะไร.
ชญฺญา, อุเปหิสิ, อุปจฺจคา  ประกอบด้วยเครื่องปรุงอะไร.

วาจก คือ กิริยาศัพท์ที่ประกอบด้วยวิภัตติ กาล บท  วจนะ  บุรุษ  ธาตุ  ดังนี้  จัดเป็นวาจก  คือ กล่าวบทที่เป็นประธานของกิริยา  5  อย่าง  คือ  กัตตุวาจก,  กัมมวาจก,  ภาววาจก,  เหตุกัตตุวาจก,  เหตุกัมมวาจก,  วิธีที่จะกำหนดได้แม่นยำ  ต้องอาศัยปัจจัยที่ประกอบ.

ชญฺญา  พึงรู้  ประกอบด้วย  ญา  ธาตุ  ในความรู้  นา  ปัจจัย  เอยฺย  สัตตมีวิภัตติ  แปลง  ญา  เป็น  ชํ  ลบ  นา  ปัจจัย  แปลง  เอยฺย  เป็น  ญา  แปลง  นิคคหิต  เป็น  ญ
อุเปหิสิ   จักเข้าถึง  ประกอบด้วย  อุป  บทหน้า  อิ  ธาตุในความเข้าถึง,  ความไป  อ  ปัจจัย  สฺสสิ  วิภัตติ  เพราะภวิสสันติวิภัตติ  จึงแปลง  อิ  ธาตุเป็น  เอห  ลง  อิ  อาคมหลังธาตุ  และปัจจัย  ลบ สฺส  เสีย  คงไว้แต่  สิ.
อุปจฺจคา เข้าไปล่วงแล้ว  ประกอบด้วย  อุป และ อติ  บทหน้า  คมฺ  ธาตุ  ในความไป,  ความถึง  อ  ปัจจัย  อา  หิยัตตนี  แปลง  ติ  เป็น  ตฺย  แล้วเอาเป็น  จฺจ  ลบ  ม  ที่สุดธาตุ.
    หรือ ได้เข้าไปล่วงแล้ว  ประกอบด้วย  อุป และ อติ  บทหน้า  คมฺ  ธาตุ  ในความไป,  ความถึง  อ  ปัจจัย  อ  อาคม  อา  หิยัตตนี  (อุ. ขโณ  โว  มา  อุปจฺจคา - ขณะอย่า ได้เข้าไปล่วงแล้ว ซึ่งท่านทั้งหลาย).

5. ปัจจัยในนามกิตก์  เมื่อลงแล้ว แจกด้วยวิภัตตินามได้ทั้งหมดหรือไม่.  หรือมียกเว้นตัวใดบ้าง.  และที่ยกเว้นนั้น  จะนำมาใช้ในข้อความเช่นไร.  
สุราปานํ (ฐานํ),  เชฏฺฐาปจายี (ปุคฺคโล),  ลงปัจจัยอะไร  เป็นรูปและสาธนะอะไร  จงตั้งวิเคราะห์มาดู.

ปัจจัยนามกิตก์  แจกด้วยวิภัตตินามได้  12  ตัวคือ กฺวิ, ณี, ณฺวุ,  ตุ,  รู,  ข,  ณฺย,  อ,  อิ,  ณ,  ติ,  ยุ.  
มียกเว้น  2  ปัจจัย คือ  ตเว  ปัจจัย  กับ  ตุํ  ปัจจัย   และนำมาใช้ในข้อความอย่างนี้  คือ 
ตเว  ปัจจัย  ใช้ในจตุตถีวิภัตตินาม  ตัวอย่างเช่น  กาตเว  เพื่อจะทำ,  คนฺตเว  เพื่อจะไป  เป็นต้น  
ตุํ ปัจจัย  ใช้ในปฐมาวิภัตติ และจตุตถีวิภัตตินาม  ตัวอย่างเช่น  กาตุํ  อ. อันทำ,  เพื่ออันทำ,  คนฺตุํ  อ. อันไป,  เพื่ออันไป  เป็นต้น.

สุราปานํ (ฐานํ)  ลง  ยุ  ปัจจัย  เป็นกัตตุรูป  อธิกรณสาธนะ
        วิ.  สุรํ  ปิวติ  เอตฺถาติ   สุราปานํ (ฐานํ)
เชฏฺฐาปจายี  (ปุคฺคโล)  ลง  ณี  ปัจจัย  เป็นกัตตุรูป  กัตตุสาธนะ  หรือกัตตุรูป  กัตตุสาธนะ  ลงในอรรถแห่งตัสสีละ  หรือสมาสรูป  ตัสสีลสาธนะ  มีวิเคราะห์ตามลำดับดังนี้
        เชฏฺฐสฺส  อปจายตีติ  เชฏฺฐาปจายี (ปุคฺคโล)
        เชฏฺฐสฺส  อปจายติ  สีเลนาติ  เชฏฺฐาปจายี  (ปุคฺคโล)
        เชฏฺฐสฺส  อปจายิตุํ  สีลมสฺสาติ  เชฏฺฐาปจายี  (ปุคฺคโล).

6. อะไรชื่อว่าพหุพพิหิสมาส.   ที่เรียกว่า “ตุลฺยาธิกรณพหุพฺพิหิ” กับ “ภินฺนาธิกรณพหุพฺพิหิ” นั้น มีข้อสังเกตต่างกันอย่างไร.  
อสชฺฌายมลา (มนฺตา),  มหาโมหตโมนทฺโธ (โลโก)  เป็นสมาสอะไร  จงตั้งวิเคราะห์ มาดู.

สมาสอย่างหนึ่ง  มีบทอื่นเป็นประธาน  ชื่อว่า  พหุพพิหิสมาส
มีข้อสังเกต ต่างกันอย่างนี้คือ  ตุลยาธิกรณพหุพพิหิ ในวิเคราะห์แห่งสมาส ทั้งหลาย บทประธานและบทวิเสสนะ มีวิภัตติและ ลิงค์เสมอกัน  แปลกแต่บท สัพพนามที่เป็นประธานแห่งบทสมาส  ตัวอย่างเช่น  อาคตา  สมณา  ยํ  โส  อาคตสมโณ  (อาราโม)  เป็นต้น
ส่วน ภินนาธิกรณพหุพพิหิ  ในวิเคราะห์แห่งสมาส  บททั้งหลายมีวิภัตติต่างกัน  ตัวอย่างเช่น  อสิ  หตฺเถ  ยสฺส  โส  อสิหตฺโถ  (โยโธ)  เป็นต้น

อสชฺฌายมลา (มนฺตา)  แปลว่า (มนต์ทั้งหลาย) มีการไม่สาธยาย เป็นมลทิน 
เป็น ฉัฏฐีตุลยาธิกรณ พหุพพิหิสมาส 
มี น บุพพบทกัมมธารยสมาส  เป็นภายใน  มีวิเคราะห์ดังต่อไปนี้
    น.บุพ.กัม.   วิ.   น  สชฺฌาโย  อสชฺฌาโย
    ฉ.ตุล.        วิ.   อสชฺฌาโย  มลํ  เยสํ  เต  อสชฺฌายมลา (มนฺตา)

มหาโมหตโมนทฺโธ (โลโก) แปลว่า  (โลก)  อันความมืดคือโมหะใหญ่ ห่อหุ้มแล้ว 
เป็น ตติยาตัปปุริสสมาส  มี  วิเสสนบุพพบท  กัมมธารยสมาส  และอวธารณบุพพบท กัมมธารยสมาส  เป็นภายใน  มีวิเคราะห์ดังต่อไปนี้
    วิ.บุพ.กัม.    วิ.  มหนฺโต  โมโห   มหาโมโห    หรือ
            วิ.  มหนฺโต  จ  โส  โมโห  จาติ  มหาโมโห
    อว.บุพ.กัม.      วิ.  มหาโมโห  เอว  ตโม  มหาโมหตโม
    ตติยา.ตัป.    วิ.  มหาโมหตเมน  โอนทฺโธ  มหาโมหตโมนทฺโธ  (โลโก).

7. ตัทธิตคืออะไร.   ณ  อิย  ตา  อี  ปัจจัย  มีในตัทธิตไหนบ้าง.  
เปตฺติกํ  (ธนํ),  การุญฺญํ  ลงปัจจัยอะไร  ในตัทธิตไหน  จงตั้งวิเคราะห์มาดู.

คือ ปัจจัยหมู่หนึ่ง เป็นประโยชน์เกื้อกูลแก่เนื้อความย่อ สำหรับใช้แทนศัพท์  ย่อคำพูดลงให้สั้น 
เรียกง่ายๆ  เหมือนคำว่า  สฺยาเม  ชาโต  เกิดในสยาม  ลงปัจจัยแทน  ชาต  คงไว้แต่  สฺยาม  เป็น  สฺยามิโก  แปลว่า  เกิดในสยาม  ฉะนั้น.
    ณ    ปัจจัย   มีใน  โคตตตัทธิต,  ราคาทิตัทธิต,  สมุหตัทธิต,  ตทัสสัตถิตัทธิต,  และภาวตัทธิต
    อิย   ปัจจัย   มีใน  ชาตาทิตัทธิต,  และเสฏฐตัทธิต
    ตา   ปัจจัย   มีใน  สมุหตัทธิต  และภาวตัทธิต
    อี    ปัจจัย   มีใน  ตทัสสัตถิตัทธิต  และปูรณตัทธิต

เปตฺติกํ (ธนํ)  ลง  ณิก  ปัจจัย  ในตรตยาทิตัทธิต 
            วิ. ปิตุโน  สนฺตกํ  เปตฺติกํ  (ธนํ).
การุญฺญํ  ลง  ณฺย  ปัจจัย  ในภาวตัทธิต
            วิ.  กรุณาย  ภาโว  การุญฺญํ.

ความคิดเห็น

ทำอย่างไรคับเพื่ออะไร

ทำอย่างไรคับเพื่ออะไร

แสดงความคิดเห็น

  • ที่อยู่เว็บและอีเมลจะเปลี่ยนเป็นลิงก์ให้อัตโนมัติ
  • แท็ก HTML ที่อนุญาตให้ใช้
  • ขึ้นบรรทัดและจัดย่อหน้าให้อัตโนมัติ

ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการตัวเลือกการจัดรูปแบบ

By submitting this form, you accept the Mollom privacy policy.
Powered by Drupal, an open source content management system